Pompy z wirującymi tłokami są powszechnie stosowane w instalacjach przemysłu spożywczego, szczególnie tam, gdzie transportowane medium ma wysoką lepkość, zawiera delikatne cząstki lub wymaga zachowania wysokiego poziomu higieny. Ich niezawodność ma bezpośredni wpływ na ciągłość procesu produkcyjnego, dlatego regularny serwis nie powinien ograniczać się wyłącznie do reakcji na awarię. Odpowiednio przeprowadzona kontrola pozwala wykryć zużycie komponentów, zanim doprowadzi ono do spadku wydajności lub zatrzymania instalacji. Jak zatem wygląda profesjonalny serwis pomp z wirującymi tłokami i które elementy wymagają szczególnej uwagi?

Na czym polega działanie pomp z wirującymi tłokami?

Pompy z wirującymi tłokami należą do grupy pomp wyporowych. W czasie pracy obracające się elementy robocze tworzą przestrzenie, w których medium jest przemieszczane od króćca ssawnego do tłocznego. Konstrukcja pozwala transportować zarówno produkty płynne, jak i bardziej lepkie – między innymi koncentraty, syropy, masy spożywcze, sosy czy produkty zawierające cząstki stałe.

Jedną z najważniejszych cech tego typu urządzeń jest możliwość uzyskania stabilnego przepływu przy stosunkowo łagodnym oddziaływaniu na produkt. Ma to znaczenie w przypadku aplikacji, w których trzeba ograniczyć uszkadzanie struktury medium.

Warunkiem utrzymania takich właściwości przez długi czas jest jednak zachowanie odpowiednich luzów roboczych, szczelności oraz prawidłowego stanu elementów mechanicznych. Właśnie dlatego okresowy serwis pomp z wirującymi tłokami ma duże znaczenie dla całego procesu technologicznego.

Od czego zaczyna się serwis pompy?

Pierwszym etapem jest ocena stanu urządzenia oraz analiza objawów pojawiających się podczas eksploatacji. Serwisant powinien zwrócić uwagę między innymi na zmianę wydajności, nietypowy hałas, drgania, wzrost temperatury, problemy z utrzymaniem ciśnienia czy pojawiające się wycieki.

Nie każda nieprawidłowość oznacza uszkodzenie samej pompy. Przyczyna może znajdować się również po stronie instalacji – na przykład w niewłaściwych warunkach ssania, nieprawidłowej pracy zaworów lub zmianie parametrów transportowanego medium.

Dobra diagnostyka pozwala więc określić, czy potrzebna jest standardowa obsługa serwisowa, wymiana części eksploatacyjnych czy pełna regeneracja urządzenia.

Demontaż i kontrola elementów roboczych

Po bezpiecznym odłączeniu pompy od instalacji można rozpocząć demontaż części mających kontakt z produktem. Szczegółowej ocenie podlegają przede wszystkim wirujące tłoki, powierzchnie komory pompy oraz elementy odpowiedzialne za utrzymanie właściwych odległości pomiędzy częściami roboczymi.

W pompach z wirującymi tłokami precyzja ma szczególne znaczenie. Elementy robocze muszą znajdować się bardzo blisko siebie, ale podczas prawidłowej pracy nie powinny się ze sobą kontaktować. Nadmierne zużycie, nieprawidłowe ustawienie wałów lub uszkodzenie łożysk może spowodować zmianę luzów, a w konsekwencji pogorszenie parametrów pompy.

Podczas serwisu sprawdza się więc ślady tarcia, zarysowania, odkształcenia oraz inne oznaki zużycia powierzchni. Stan elementów należy oceniać nie tylko wizualnie – w razie potrzeby konieczna jest również kontrola wymiarowa.

Kontrola uszczelnień

Uszczelnienia są jednymi z najważniejszych części eksploatacyjnych pompy. Ich stan ma szczególne znaczenie w aplikacjach spożywczych, ponieważ nieszczelność może prowadzić zarówno do strat produktu, jak i problemów z zachowaniem higieny procesu.

Podczas serwisu kontroluje się powierzchnie współpracujące uszczelnienia oraz elementy elastomerowe. Zużyte komponenty należy wymienić na części odpowiednie do konkretnej aplikacji.

Znaczenie ma przy tym nie tylko wymiar uszczelnienia, ale również materiał, z którego zostało wykonane. Powinien być dobrany do temperatury pracy, właściwości chemicznych medium oraz środków wykorzystywanych podczas mycia instalacji. W branży spożywczej istotna jest również zgodność materiałów z wymaganiami obowiązującymi dla elementów mających kontakt z żywnością.